Difference between revisions of "Sasun"

From armeniapedia.org
Jump to: navigation, search
(Needs translation: x)
m (Reverted edits by AnthoneyK (talk) to last revision by Raffi)
 
Line 42: Line 42:
 
Ս անվան գիտական ստուգաբանությունը հայտնի չէ: ժողովրդական ավանդություններից մեկում ասվում է, որ տալվորիկցի Մրգոյի և Պետոյի տան առաստաղի գերաններից մեկը ծանրության տակ կախվում է, մարդիկ մինչև նոր գերան կբերեին, տեղում եղողներից մեկը ձեռքը դեմ է անում ճկված գերանին և գոչում՝ «սա մսա սուն» – սա էլ քեզ սյուն, և իբև դրանից էլ այդ երկրամասը ստանում է Ս անունը: Ս անվան հնագույն հիշատակությունը «Սասսու» ձևով պահպանվել է Ասորեստանի թագավոր Թգլաթպալասար 3-րդի մթա 8-րդ դ թողած սեպագիր արձանագրություններում: Հայկական մատենագրության մեջ այն առաջին անգամ հիշատակում է Անանիա Շիրակացին (7-րդ դ ), որպես Աղձնիք աշխ-ի 10 գավ-ներից մեկը:
 
Ս անվան գիտական ստուգաբանությունը հայտնի չէ: ժողովրդական ավանդություններից մեկում ասվում է, որ տալվորիկցի Մրգոյի և Պետոյի տան առաստաղի գերաններից մեկը ծանրության տակ կախվում է, մարդիկ մինչև նոր գերան կբերեին, տեղում եղողներից մեկը ձեռքը դեմ է անում ճկված գերանին և գոչում՝ «սա մսա սուն» – սա էլ քեզ սյուն, և իբև դրանից էլ այդ երկրամասը ստանում է Ս անունը: Ս անվան հնագույն հիշատակությունը «Սասսու» ձևով պահպանվել է Ասորեստանի թագավոր Թգլաթպալասար 3-րդի մթա 8-րդ դ թողած սեպագիր արձանագրություններում: Հայկական մատենագրության մեջ այն առաջին անգամ հիշատակում է Անանիա Շիրակացին (7-րդ դ ), որպես Աղձնիք աշխ-ի 10 գավ-ներից մեկը:
  
Արաբական նվաճումների ժամանակ՝ 850-ական թթ, Ս դարձավ ազատագրական պայքարի կարևորագույն կենտրոններից մեկը, որտեղ և սկսվեց ձևավորվել հայկական «Սասնա ծռեր» ժողովրդական դյուցազներգությանը: 11-12-րդ դդ բյուզանդա-սելջուկյան նվաճումների ժամանակ Ս պահպանում էր իր անկախությունը: 11-րդ դ Մուշեղ և Թոռնիկ իշխանները Ս-ի տարածքը ավելի էին ընդարձակել: 16-րդ դ Ս նվաճել են թուրքերը: Թուրքական երկարամյա տիրապետության ընթացքում նույնպես Ս հաճախ պահպանում էր իր կիսանկախ վիճակը և ըմբոստանում բռնության ու կամայականության դեմ: Այդ ժամանակաշրջանում աստիճանաբար Ս են սկսում թափանցել քրդական ցեղերը: 1915 թ եղեռնից հետո Ս իսպառ դատարկվեց հայերից: Այժմ երբեմնի խիտ բնակչություն ունեցող գավ-ը Թուրքիայի ամենանոսր բնակեցված տարածքն է:
+
Արաբական նվաճումների ժամանակ՝ 850-ական թթ, Ս դարձավ ազատագրական պայքարի կարևորագույն կենտրոններից մեկը, որտեղ և սկսվեց ձևավորվել հայկական «Սասնա ծռեր» ժողովրդական դյուցազներգությանը: 11-12-րդ դդ բյուզանդա-սելջուկյան նվաճումների ժամանակ Ս պահպանում էր իր անկախությունը: 11-րդ դ Մուշեղ և Թոռնիկ իշխանները Ս-ի տարածքը ավելի էին ընդարձակել: 16-րդ դ Ս նվաճել են թուրքերը: Թուրքական երկարամյա տիրապետության ընթացքում նույնպես Ս հաճախ պահպանում էր իր կիսանկախ վիճակը և ըմբոստանում բռնության ու կամայականության դեմ: Այդ ժամանակաշրջանում աստիճանաբար Ս են սկսում թափանցել քրդական ցեղերը: 1915 թ եղեռնից հետո Ս իսպառ դատարկվեց հայերից: Այժմ երբեմնի խիտ բնակչություն ունեցող գավ-ը Թուրքիայի ամենանոսր բնակեցված տարածքն է:  
 
 
== Translated to English ==
 
Sasun (Sasun, Sasun), Hut - City of the Great Hayk of Aghdzin, Sasun Gavar, 20-22 km from Mashh. It is possible to understand Sassan's Fortress.
 
 
 
Sasuni Berd, Sassouni Berd, Sasuni Berd, Davtaberd, David Fortress, Sanasan, Sanas, Sanasank, Sasan, Fortress of Davtas Davit, Chakik, Kaghkik - Berd Greater Hayk Aghzniq Work in Sasang Gob, Tsovasar, and the upper reaches of the triangular area formed at the site of the Kus River interconnection. The longest Berd's walls are 3000 meters wide, 100 steps wide, built with reddish stones and lumber. The walls were high 20-25 m, which were triangular surrounded by the top. There were arches on the backpack. The natural caves inside Berd were used as a warehouse and stables. Traces of the pavement road leading to the foothills were noticed until 1915. Drinking water was brought from Tsovasar springs, with clay pipes. Sb was one of the most prominent fortuneties in the area where many refugees and refugees were often fired by surrounding residents. The Sasanian residents also defended the Turkish massacres of 1894 and 1904. On August 3, 1904, the site was completely demolished and destroyed. In the inscription of Tiglatpalasar III, Assyrian King, the Sassu Fortress, referred to in Urartu, must be in Sb.
 
 
 
Sasun, Sasun, Sasun, Sanasun, Sanasin, Sanasnai, Sanasoun, Sanasun, Sansan, Sansana, Sanson, Sansun, Sasna, Sasna, Sasna, Sasna, Sasna, Sasna, Sasots, Sasun, Sasunq, Upper field - in Gavar Mets Hayk, in Aghzdig, in the territory of the Armenian Taurus LHC. In Homs, bordered by Salzidzor, Gzekh and Sprint, in Astrakhan, in Tarshish, Hos-el, Taron, Kuth, It is one of the most mountainous regions of Armenia. The region is a rare and beautiful region of the valleys, the impassable gorges, dark forests, frost and mineral springs, rivers and streams. The important gestures of the Gav are Sim and Sasun, Andok, Tsovasar, Kepin, Maratuk and other high peaks. From the territory of S, Batman, Khulp, Sasun and many other rivers and streams belonging to the Tigris basin flow. Here, the cultivated lands are very scarce, and the ones that lie in the narrow geologists and foothills. The alpine pastures are more spacious and lush. A large part of the area of ​​the Gope is covered with dense and dark forests, where on the leaves of some trees on the summer the sweet sweetheart is derived from gasp (manna). Sasuntsi used it as a foodstuff and cooked various dishes. The climate of the region is severe, with winter, frostbite, abundant snowfall and breeze for up to 7 months. S was a physico-geographical area and was mainly divided between Diyarbakir and Bitlis, and partly between the Kharberd tribes. Little is known about the internal administrative divisions of the ancient times. The 19th-20th episode was not stable, its quaternary or sub-regions were constantly altered. At the beginning of the 19th and early 20th centuries, the following zones were mentioned in S: Brnashen, Bun Sasun, Kharzan, Kuth-Brnashen, Khulp, Hzzo-Khabljoz, Botken, Shatakh, Talvorik, Psalz. Although the controversial data on the population and nationality of S's settlements refer to the late 19th and early 20th centuries, they are not credible or scientific. On the eve of 1915, it was a rather densely populated area. Perhaps the data that C had at that time 539 settlements, more than half of which were Armenians, while others lived in Armenians and Kurds. The main occupation of the population was agriculture and cattle breeding. Armenians were also engaged in crafting, grape growing, fruiting, and drinking water. The cereals were widespread in age, millet, barley, and gluten. The main branches of cattle breeding were small and cattle breeding and horse breeding. The climatic conditions and the scarcity of cultivable lands have been vigorously diligent and diligent among the Armenians of S century. The Sassoun people were stubborn, people who were facing difficulties and struggling with social and political conditions. Among the Sassounese people, generations of generations were formed with great courage and courage to conquer their possessions and possessions. The Azatayan Sassounians have always struggled against evil and violence and have suffered innumerable victims and deprivations. During the Armenian massacres of 1894, the Turks destroyed and robbed 40 centimeters and killed about 15,000 people. At the end of the 19th and early 20th centuries, the Armenians of Arabia, Hrair, Tamatyan, Poghacian, Andranik (Ozanian), Gevorg Chavush, Grigon, Colosse, Aghbyur Serob, Ishkhan and many others were marked by self-defense in the Armenians' others. The unequal survival of the Armenians against the Turkish pogroms and Kurdish tribes ended with a great tragedy for Armenians. More than 60,000 Armenians were killed in 1915-16. Most of the survivors have gone through great difficulties in Arl Armenia and settled in the present-day Ashtarak and Talin
 
  
 
==See also==
 
==See also==
Line 58: Line 51:
 
[[Category:Needs Translation to English]]
 
[[Category:Needs Translation to English]]
 
[[Category:Greater Armenia]]
 
[[Category:Greater Armenia]]
*https://westarmgen.weebly.com/sasun
 

Latest revision as of 05:42, 15 October 2018

Provinces of Greater Armenia
19th century boy's costume in Sasun

Sasun (Սասուն), also known as Sanasun, is one of the cantons of the Aghdznik province of Greater Armenia (present-day Turkey). Etymologically, Sasun (Sanassun) derived from Sanassar (name of one of the sons of the Assyrian King Senekerim who, according to Bible, flew to Armenia escaping the King Nebuchaddnezzar). The canton was situated on the wooded slopes of the Armenian Taurus. In different periods of the Armenian history, the Armenians of Sassun served as example of courage and stoic resistance to the enemy. Such reputation was reflected in the David of Sassun, a medieval Armenian epic poem.

Turkish-Armenians To Repair Semi-Collapsed Church

12:15 20.08.13

The St Mary Church of Sasoun is going to be recovered from a partial collapse it suffered about a year ago.

The president of the local Armenians' union, Aziz Dagci, has recently visited the place of warship located on Mount Marouta (2.973 m.) together with a team of other interested people, including architects, reports the Istanbul-based Armenian publication Hay Tert

After obtaining permission for repairs, the Union will try to recover the construction to its original image.

It is planned to finish the repairs in just one month.

"The church on Mount Maruta is very important for us. We turned to all the competent bodies for about a year. We will receive assistance for the church's repair from the neighboring villages' residents. After completing the repairs, we intend to serve a liturgy with the help of a priest invited from Istanbul," Dagci said, adding that hundreds of tourists will visit Sasoun in case the road leading to the church is repaired.

http://www.tert.am/en/news/2013/08/20/maruta-astvatsatsin/


This article contains text from a source with a copyright. Please help us by extracting the factual information and eliminating the rest in order to keep the site in accordance to fair use standards, or by obtaining permission for reuse on this site..


Needs translation

Սասուն, (Сасун, Sasun), Ծմակ – Քաղաք Մեծ Հայքի Աղձնիք աշխ-ի Սասուն գավ-ամ, Մաշ ք-ից 20-22 կմ հր: Հավանաբար պետք է հասկանալ Սասանի բերդը:

Սասունի բերդ, Сасуни берд, Sasuni berd, Դավթաբերդ, Դավթի բերդ, Սանասանա, Սանաասն, Սանասանք, Սասան, Սաստնցի Դավթի բերդ, Քաղկիկ, Քաղքիկ - Բերդ Մեծ Հայքի Աղձնիք աշխ-ի Սասան գավ-ում, Ծովասար լ-ան հր կողմում, Կապաս և Կուս գետերի միախառնման տեղում գոյացած եռանկյունաձև տարածքի բարձրաբերձ ժայռի կատարին: Բերդի պարիսպների երկար 3000, լայնությունը՝ 100 քայլ է, կառուցված է կարմրավուն խոշոր քարերով և կրաշաղախով: Պարիսպների բարձր եղել է 20-25 մ, որոնք եռանկյունաձև շրջապատում Էին գագաթային մասը: Պարսպաշարի վրա, դրսից կամարներ են եղել: Բերդի ներսում եղած բնական քարանձավներն օգտագործվել են իբրև պահեստ ու ախոռ: Դեպի ստորոտները գնացող սալահատակ ճանապարհի հետքերը նկատվում էին մինչև 1915 թ: Խմելու ջուրը բերվել է Ծովասարի աղբյուրներից՝ կավե խողովակներով: Ս բ Աղձնիքի նշանավոր ամրություններից մեկն էր, որտեղ շատ հաճախ ապաստանել ու օտար զավթիչների դեմ ինքնապաշտպանական կռիվներ են մղել շրջակայքի բնակիչները: Այստեղ սասանցիները պաշտպանվել են նաև 1894 և 1904 թթ թուրքական ջարդարարներից: 1904 թ օգոստոսի 3-ին Ս բ վերջնականապես քանդվել ու ավերվել է: Ասորեստանի թագավոր Թգլաթպալասար III-ի արձանագրության մեջ Ուրարտուում հիշատակված Սասսու բերդը պետք է որ Ս բ լ ինի:

Սասուն, Сасун, Sasun, Սանասանա, Սանասինա, Սանասնայե, Սանասուն, Սանասունք, Սանսան, Սանսաննա, Սանսոն, Սանսուն, Սասնա գավառ, Սասնո գավառ, Սասնո երկիր, Սասնո ձոր, Սասնո տան, Սասնոց գավառ, Սասնոց երկիր, Սասոն, Սասունք, Վերին դաշտ - Գավառ Մեծ Հայքի Աղձնիք աշխ-ում, Հայկական Տավրոս լհմկ-ի տարածքում: Հս-արմ-ում սահմանակից էր Հաշտյանք, հս-արլ-ում՝ Տարոն, Խութ, արլ-ում Ա հր-ում Սալնոձոր, Գզեխ ե Նփրկերտ գավ-ներին: Ս Հայաս¬տանի ամենալեռնային շրջ-ներից է: Երկրամասը անդնդախոր ձորերի, անանցանելի կիրճերի, մթին անտառների, սառնորակ ու հանքային աղբյուրների, արագահոս գետերի ու գետակների հազվագյուտ ու գեղեցիկ մի շրջ է: Գավ-ի կարևոր լշ-ներն են Սիմն ու Սասունի լ-ները՝ Անդոկ, Ծովասար, Կեպին, Մարաթուկ և այլ բարձրաբերձ գագաթներով: Ս–ի տարածքից են սկիզբ առնում ու դեպի հր հոսում Տիգրիսի ավազանին պատկանող Բաթման, Խուլփ, Սասունի և ուրիշ շատ գետեր ու գետակներ: Այստեղ մշակելի հողատարածությունները խիստ սակավ են, եղածներն էլ ընկած են նեղ գե¬տահովիտներում և նախալեռնային գոտիներում: Ավելի ընդարձակ ու փարթամ են ալպյան արոտավայրերը: Գավ-ի տարածքի զգալի մասը ծածկված է խիտ ու մթին անտառներով, որտեղ որոշ ծառատեսակների տերևների վրա ամռանը գոյանում է քաղցրավուն մեղրահյութ՝ գազպեն (մանանա) անունով: Սասունցիները այն օգտագործում էին որպես սննդանյութ և պատրաստում զանազան ուտեստներ: Երկրամասի կլիման խիստ է, ձմեռը՝ ցրտաշունչ, առատ ձյան շերտով, բքով, և տնում է մինչև 7 ամիս: Ս հետագայում ֆիզիկաաշխարհագրական տարածք էր և բաժանված էր հիմնականում Դիարբեքիրի ու Բիթլիսի, մասամբ նաև Խարբերդի նահ-ների միջև: Ս գավ-ի հին ժամանակների ներքին վարչական բաժանումների մասին քիչ բան է հայտնի: 19-20-րդ դդ էլ այղ բաժանումը կայուն չի եղել, նրա գվռկ-ները կամ ենթաշրջաները մշտապես փոփոխվել են: 19-րդ դ և 20-րդ դ սկզբներին Ս-ում հիշատակվում են հետևյալ գվռկ-ները՝ Բռնաշեն, Բուն Սասուն, Խարզան, Խութ-Բռնաշեն, Խուլփ, Հազզո-Խաբլջոզ, Մոտկան, Շատախ, Տալվորիկ, Փսանք: Ս-ի բնակավայրերի բնակչության և ազգային կազմի մասին վիճա¬կագրական տվյալները թեև վերաբերում են 19-րդ դ վերջերին և 20-րդ դ սկզբներին, սակայն վստահելի ու գիտական չեն: 1915թ նախօրյակին Ս բավական խիտ բնակեցված երկրամաս էր: Գուցե հավանական է այն տվյալը, որ այդ ժամանակ Ս ունեցել է 539 բնակավայր, որի կեսից ավելին հայաբնակ էր, մյուսներում էլ ապրում էին հայեր ու քրդեր: Բնակչության հիմնական զբաղմունքը երկրագործությունն ու անասնապահությունն էր: Գետահովիտներում և նախալ-նային շրջ-ներում հայերը զբաղվում էին նաև արհեստներով (զինագործություն), խաղողագործությամբ, պտղաբուծությամբ, շերամապահությամբ: Հացահատիկներից լայն տարածում ունեին տարեկանը, կորեկը, գարին և գլգըլը: Անասնապահության հիմնական ճյուղերն էին մանր ու խոշոր եղջերավոր անասնապահությունը և ձիաբուծությունը: Կլիմայական խիստ պայմանները և մշակելի հողերի խիստ սակավությունը Ս-ի հայերի մեջ դարեդար պատվաստել են մեծ կամք ու աշխատասիրություն: Սասունցիները համառ, դժվարությունները հաղթահարող և չարքաշ սոցիալական ու քաղաքական պայմաններին դիմացող մարդիկ էին: Սասունցիների մեջ մարդասիրության հետ մեկտեղ սերնդե սերունդ ձևավորվել էր մեծ կորով ու քաջություն՝ իրենց անձն ու ունեցվածքը պաշւոպանելու համար: Ազատատենչ սասունցիները չարության ու բռնության դեմ միշտ էլ անհավասար պայքար են մղել և ունեցել անթիվ զոհեր ու զրկանքներ: 1894 թ հայկական կոտորածների ժամանակ թուրքերը Ս-ում ավերել ու կողոպտել են 40 գ, սպանել շուրջ 15000 մարդ: 19-րդ դ վերջերի և 20-րդ դ սկզբների Ս-ի հայերի ինքնապաշտպանական կռիվներում նշանավորվեցին հայ ժողովրդի քաջարի զավակներ Արաբոն, Հրայրը, Տամատյանը, Պոյաճյանը, Անդրանիկր (Օզանյան), Գևորգ Չավուշը, Գրգոն, Քոլոզը, Աղբյուր Սերոբը, Իշխանը և շատ ու շատ ուրիշներ: Հայերի անհավասար գոյամարտը թուրք ջարդարարների և քուրդ ցեղա֊ պետների դեմ ավարտվեց հայերի համար մեծ ողբերգությամբ: 1915-16 թթ Ս-ում զոհվեց ավելի քան 60000 հայ: Կենդանի մնացածներից շատերը մեծագույն դժվարություններով անցան Արլ Հայաստան և բնակություն հաստատեցին ներկայիս ՀՀ Աշտարակի ու Թալինի շրջ-ների գ-երում:

Ս անվան գիտական ստուգաբանությունը հայտնի չէ: ժողովրդական ավանդություններից մեկում ասվում է, որ տալվորիկցի Մրգոյի և Պետոյի տան առաստաղի գերաններից մեկը ծանրության տակ կախվում է, մարդիկ մինչև նոր գերան կբերեին, տեղում եղողներից մեկը ձեռքը դեմ է անում ճկված գերանին և գոչում՝ «սա մսա սուն» – սա էլ քեզ սյուն, և իբև դրանից էլ այդ երկրամասը ստանում է Ս անունը: Ս անվան հնագույն հիշատակությունը «Սասսու» ձևով պահպանվել է Ասորեստանի թագավոր Թգլաթպալասար 3-րդի մթա 8-րդ դ թողած սեպագիր արձանագրություններում: Հայկական մատենագրության մեջ այն առաջին անգամ հիշատակում է Անանիա Շիրակացին (7-րդ դ ), որպես Աղձնիք աշխ-ի 10 գավ-ներից մեկը:

Արաբական նվաճումների ժամանակ՝ 850-ական թթ, Ս դարձավ ազատագրական պայքարի կարևորագույն կենտրոններից մեկը, որտեղ և սկսվեց ձևավորվել հայկական «Սասնա ծռեր» ժողովրդական դյուցազներգությանը: 11-12-րդ դդ բյուզանդա-սելջուկյան նվաճումների ժամանակ Ս պահպանում էր իր անկախությունը: 11-րդ դ Մուշեղ և Թոռնիկ իշխանները Ս-ի տարածքը ավելի էին ընդարձակել: 16-րդ դ Ս նվաճել են թուրքերը: Թուրքական երկարամյա տիրապետության ընթացքում նույնպես Ս հաճախ պահպանում էր իր կիսանկախ վիճակը և ըմբոստանում բռնության ու կամայականության դեմ: Այդ ժամանակաշրջանում աստիճանաբար Ս են սկսում թափանցել քրդական ցեղերը: 1915 թ եղեռնից հետո Ս իսպառ դատարկվեց հայերից: Այժմ երբեմնի խիտ բնակչություն ունեցող գավ-ը Թուրքիայի ամենանոսր բնակեցված տարածքն է:

See also