Difference between revisions of "Kars"

From armeniapedia.org
Jump to: navigation, search
Line 104: Line 104:
  
 
Կ—ում են ծնվել Հայ մշակույթի ու գիտության մի շարք երախտավորներ: Կ մեծ բանաստեղծ Եղիշե Չարենցի ծննդավայրն է: Այստեղ են ծնվել նաև ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ, ԽՍՀՄ Գեղարվեստի ակադեմիայի թղթակից-անդամ Հ. Զար դարյանը, ՀԽՍՀ ժող նկարիչ Խ. Եսայանը, լեռնային ինժեներ, սոց աշխատանքի հերոս Ռ. Գրիգորյանը, կենսաբան, գի տութ դ-ր, պրոֆ ՀԽՍՀ ԳԱ թղթակից–անդամ է Դավթյանը, գրաքննադատ Գ. Վանանդեցին, քիմիկոս, դ-ր, պրոֆ, ՀԽՍՀ ԳԱ թղթակից-անդամ Հ. Չալթիկյանը, բժիշկ, պրոֆ Եղ. Հովսեփյանը, տեխ նիկական գիտ դ-ր, պրոֆ, Ղազախական ՍՍՀ ԳԱ թղթակից-անդամ Խ. Ավետիսյանը, իրանահայ գրող Լ. Բզնունին, տեխն գիտ դ-ր պրոֆ Ա. Աբրահամյանը, գրող Ատրպետը (Աարգիս Մուբայաջյան), բառաստեղծ Վ. Արամունին, գրող Աղավնին (Գրիգորյան), ռեժիսորներ Ա. Ալայանը, ժ. Ավետիսյանը, ճարտարապետ Փ. Մանուկյանը:  
 
Կ—ում են ծնվել Հայ մշակույթի ու գիտության մի շարք երախտավորներ: Կ մեծ բանաստեղծ Եղիշե Չարենցի ծննդավայրն է: Այստեղ են ծնվել նաև ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ, ԽՍՀՄ Գեղարվեստի ակադեմիայի թղթակից-անդամ Հ. Զար դարյանը, ՀԽՍՀ ժող նկարիչ Խ. Եսայանը, լեռնային ինժեներ, սոց աշխատանքի հերոս Ռ. Գրիգորյանը, կենսաբան, գի տութ դ-ր, պրոֆ ՀԽՍՀ ԳԱ թղթակից–անդամ է Դավթյանը, գրաքննադատ Գ. Վանանդեցին, քիմիկոս, դ-ր, պրոֆ, ՀԽՍՀ ԳԱ թղթակից-անդամ Հ. Չալթիկյանը, բժիշկ, պրոֆ Եղ. Հովսեփյանը, տեխ նիկական գիտ դ-ր, պրոֆ, Ղազախական ՍՍՀ ԳԱ թղթակից-անդամ Խ. Ավետիսյանը, իրանահայ գրող Լ. Բզնունին, տեխն գիտ դ-ր պրոֆ Ա. Աբրահամյանը, գրող Ատրպետը (Աարգիս Մուբայաջյան), բառաստեղծ Վ. Արամունին, գրող Աղավնին (Գրիգորյան), ռեժիսորներ Ա. Ալայանը, ժ. Ավետիսյանը, ճարտարապետ Փ. Մանուկյանը:  
 +
 +
==See also==
 +
*[[Ani]]
 +
*[[Khdzkonk Monastery]]
  
 
==External links==
 
==External links==

Revision as of 06:21, 12 November 2007

Kars Town - view from above

The town of Kars (Կարս, Карс) is the only access point to the ruins of the ancient capital of Armenia, Ani, which is now located just inside of Turkey. The area is majority Kurdish with a Turkish (and recently) Azeri minority. It has been alleged that a very small Armenian minority still lives in the area, though no proof has surfaced pointing to this.

Despite the fact that there is a mosque just a stones throw away from Surb Arakelots Cathedral (visible in photo), it was recently converted into a mosque. It still needs restoration and repair however, and is covered in weeds.

Kars Cathedral - general view and mosque behind
Kars Cathedral - close-up of dome
Kars Cathedral - main entrance
Kars Fortress - from below

Armenian Cathedral

IMAM OF KARS DOES NOT ALLOW ARMENIAN TOURISTS TO LIGHT CANDLES IN CHURCH TURNED INTO MOSQUE

KARS, AUGUST 15, 2005 NOYAN TAPAN - ARMENIANS TODAY. A number of Turkish newspapers ("Hurriet", "Milliet" and some others) reported on August 15 that the imam of the city of Kars did not allow a group of tourists from Armenia to light candles and hold a religious ceremony at the Church of Twelve Apostles turned into a mosque. The Armenian Apostolic Church was turned into a mosque in 1998 and called Qumpet Chamii. Imam Mehmed Altun prohibited the Armenian tourists from lighting candles or singing in the former church. According to the imam, such ceremonies are not allowed in a mosque, the newapaper "Marmara" wrote. Later the tourists intended to light candles in the garden of the former church, but this time some locals intervened, preventing them from doing so. The Armenian tourists had to interrupt their ceremony and leave.

Border

Kars battles for access to Armenia and beyond
Sunday, July 30, 2006

DOMESTIC

Reopening of the border with Armenia will be a move that will not only boost the local economy but will also be a major breakthrough for Turkish exporters

BarıÅ? AltıntaÅ?

ANKARA - Turkish Daily news

Kars Mayor Naif Alibeyoğlu is waging an uphill battle to overcome nationalist sentiments against Armenia that are boosted by the continued occupation of the Nagorno-Karabakh district of Azerbaijan and to once again get the Turkish-Armenian border reopened to civilian traffic and trade since being shut down in 1993.

Alibeyoğlu says that reopening the border crossing with Armenia will not be simply a move that will boost the local economy of the region but will also constitute a major breakthrough for Turkish exporters who have been dreaming of acquiring cheap and secure land and rail access to markets in Central Asia and beyond.

Once a wealthy and diverse city full of Turks, Kurds, Armenians, Russians and Georgians; Kars today is among the country's poorest and most neglected provinces. The unique character of the city is a stunning reminder of ethnic influences in times past. Conquered by Russia in the Crimean War, then again in the Russo-Turkish War of 1877, Kars was taken back by Turkey during the War of Independence and remained behind the Iron Curtain for the next 70 years, gradually losing vigor and experiencing the start of migration.

Exodus of the 1970s and 1980s

The first wave of migrants in recent times left the city in the 70s at a time of intense armed conflict of right and left ideologies. The progressive culture of Kars made it a stronghold for a wide range of leftist groups which worked against the city's urban manners, according to Gürbüz �apan, former mayor of Istanbul's Esenyurt district, inhabited by a large number of migrants of Kars origin.

"Kars then had a city culture," recalls Ğapan.

"Locals here would attend the theater and ballet. You can't find another town like Kars in Anatolia. People had an urban culture where the social hierarchy mattered. Dreams of a classless society by leftist youth worked to destroy that culture," admits Ã?apan in retrospect.

The first wave of migrants was followed by a second wave in the 1980s as the city languished in growing poverty and fell into the hands of gangs and mobsters.

With the fall of the Soviets and the emergence of an independent Armenia, the border reopened and Kars finally started to awaken as a trade center once again until 1993, when the Armenia-Azerbaijan war broke out. Upset with the text of the Armenian declaration of independence, which included a territorial claim on parts of Turkey, and acting in solidarity with Azerbaijan, Turkey closed the border.

Kars Mayor Alibeyoğlu is a devout believer that the city can regain at least some of its past splendor. AlibeyoÄ?lu pictures Kars as the "Davos of the Caucasus."

"If that was its status 80 years ago, then why shouldn't it be so now" he asks.

Kars will be home to the 3rd Festival of Caucasus Cultures between Sept. 15-17, hosting groups from 30 countries including Armenia, Ukraine, Sudan and even Cuba. The festival is just one attempt to earn Kars the recognition it deserves. Apart from that, the municipality has a number of projects to preserve the unique Tsarist-era architecture of the city, responsible for the city's decrepit charm. In addition, a large citadel, currently surrounded by shanty-houses awaiting to be demolished by the municipality -- which has built new homes in another part of town for the current occupants -- and a crumbling Armenian church-turned-mosque are some of the sights accounting for Kars' specialization in ruins.

The current local government, however, is focusing not only on restoration projects and international festivals to expand Kars' recognition but also on arts and culture in hopes to revive some of the ity's grandeur. The municipality has photography, painting, sculpture and chess workshops. It also offers ballet classes to 250 children. The recently restored Fine Arts School has one of the most elegant buildings in town.

The Armenian border:

Kars, with 70 percent of its population having left for bigger cities in the past two decades and its only source of income being livestock breeding, has little chance of attracting any investment from national or local businessmen. "he period of state investments is long gone," says Alibeyoğlu. The eventual reopening of the Armenian border would reawaken the city, the mayor and almost all of Kars' residents believe and pray.

"Turkey's future is in Central Asia and the Caucasus. Turkey lost this market to Russia and America," AlibeyoÄ?lu says.

Until the bid to preserve the city's buildings is shared at a national level and its Armenian border reopens, Kars will continue to suffer the gloomy feeling that pervades it.

'This is not who we are'

Kars is mentioned in renowned Turkish author Orhan Pamuk's book 'Snow'. Although the locals were initially proud of their city being mentioned in a Pamuk book, most were exasperated when they were introduced to its content, which tells the story of a Turkish poet who spent 12 years in political exile in Germany and then moved to Kars, portrayed as a tangle of poverty-stricken families, Kurdish separatists and political Islamists. The people of Kars, who take pride in their city's progressive character and frequently underline the heavy influence of left groups in the city's past, are angry with Pamuk's book, which they feel has been grossly unfair to their town.

"Yes, what he describes in the book could have happened anywhere in Turkey," a local driver admits. "But out of all the towns in Turkey to place Islamists, why chose Kars as the backdrop to your novel? This is not who we are.

Copyright 2006, Turkish Daily News.


This article contains text from a source with a copyright. Please help us by extracting the factual information and eliminating the rest in order to keep the site in accordance to fair use standards, or by obtaining permission for reuse on this site..

Needs Translation

Կարս, (Карс, Kars), Գարս, Գարու քաղաք, Խարս, Խոչզին, Կարի, Կարիս, Կարիս կոլակի, Կաոիս քալաքի, Կարիս քոլաքի, Կարուլ, Կարուց քաղաք, Կորսա, Ղարս, Ղարսի, Ղորսան, Վանանդ, Քոլսան — Քաղաք, բերդաքաղաք Կարսի մարզում, նրա կենտրոնը: Գտնվում է Ախուրյանի աջակողմյան վտակ Կարսի գետի ափին, բլուրներով շրջապատված բարեբեր դաշտում, 1850 մ բարձր վրա: Կ մատենագրության մեջ հիշատակվում է համեմատաբար ուշ 9 — 10-րդ դդ, սա կայն իբրև բերդ կամ բնակավայր այն գոյություն է ունեցել շատ վաղ` հնագույն ժամանակներում (9 —6–րդ դդ մ.թ.ա.): Կարին ք–ի նման, Կ նույնպես որոշ հայագետներ կապում են հին կարենիտիս ցեղի անվան հետ: Հայկականից բացի Կ–ի մասին շատ տեղեկույուններ են հաղորդում նաև բյուզանդական, վրացական, թուրքական և ռուսական աղբյուրները:

Հնում Կ մտնում էր Այրարատ աշխ-ի Վանանդ գավ–ի մեջ: Նրա առաջին տերերը Վանանդի նախարարներն էին, իսկ Կ հավանաբար նրանց գլխավոր բերդն ու նստոցն էր: 9-րդ դ վերջերից Կ հիշատակվում է իբրև բք, իսկ 928 թ այն դարձավ Հայաստանի մաքրաքաղաքը: 961 թ մայրաքաղաքը տեղափոխվեց Անի, իսկ Կ մնաց Բագրատունիների կրտսեր ճյուղի` Կարսի կամ Վանանդի ֆեոդալական թագավորության մայրաքաղաքը: 11-րդ դ երկրորդ կեսերից մինչև 12-րդ դ վերջերը Կ-ին տիրել են թուրք-սելջուկները: 12– րդ դ վերջերին Կ իր շրջակայքով ազատա գրեցին Զաքարյան իշխանները, իսկ 1240-ական թթ այն գրավեցին մոնղոլները: 9—րդ դ մինչև մոնղոլական նվաճումները, Կ զգալիորեն առաջադիմեց: Այդ ժամանակներում են կառուցվում Կ-ի մինչև այժմ կանգուն Կաթողիկե եկեղեցին (10-րդ դ) և հայտնի անառիկ բերդը: 10 — 13-րդ դդ Կ Հայաստանի առևտրի ու արհեսաագործության խոշոր կենտրոններից Էր: Նա սերտ կապեր ուներ Սև ծովի նավահան գիստների և հարևան երկրների ք-ների հետ: Անուղղակի տեղեկություններից կարելի է ենթադրել, որ Կ 11 — 13-րդ դդ ուներ շուրջ 50000 բնակիչ: Կ-ի անկումն ու նրա պատմության մռայլ ժամանակներն սկսվում են 1240-ական թթ: 1394 թ—ից ք պարբերաբար ավերում են Լենկթեմուրի հրոսակախմբերը, իսկ 15-րդ դ այն ավերում ու կողոպտում են կարակոյունլու և ակկոյունլու բարբարոս ցեղերը: Պակաս ավերիչ չէին նաև 16—18-րդ դդ պարսկա-թուրքական պատերազմները: 17—19-րդ դդ Կ Կարսի փաշայու թյան կենտրոնն Էր, որն իր հերթին մտնում էր Էրղրումի վիլայեթի (նահ–ի) մեջ: 1876 թ Կ անջատվեց Էրզրումից և դարձավ Կարսի վիլայեթի կենտրոնը: Այս հանգամանքը, սակայն, Կ—ի համար որևէ դրական նշանակություն չունեցավ: Այն թուրքական տիրապետության ողջ ընթացքում մնաց սոսկ սովորական բք` իր անճաշակ հյուղակների քաոսային վիճա կով: Թուրք նվաճողները հոգ էին տանում միայն Կ-ի բերդը ամրացնելու և ստվար կայազոր պահելու մասին:

Կ 19-րդ դ շատ հաճախ առնչվել է ռուս-թուրքական ռազմաքաղաքական հարաբերությունների հետ: Կ ռուսական զորքերն առաջին անգամ գրավում են ռուս-թուրքական պատերազմի ժամանակ (1828 — 29 թթ)՝ 1828 թ հունիսի 23– ին: Կարսի 11000-անոց կայազորն ու բեր դը պաշտպսյնող 151 թնդանոթները ռու սական զորքերի հաղթանակը կասեցնել չկարողացան: Սակայն 1829 թ սեպտեմ բերի 14-ի Ադրիանապոլսի պայմանագրով Կ և նրա շրջակայքը վերադարձվեց թուրքերին: Երկրորդ անգամ Կ ռուսները գրա վեցին Ղրիմի պատերազմի (1853—1856 թթ) ժամանակ՝ 1855 թ նոյեմբերին: Այդ ժամանակ գեներալ Ն. Մուրավյովը կոտրելով Կ-ի 33000-անոց կայազորի դիմադ րությունը, հարկադրեց նրան անձնատուր լինել: Սակայն պատերազմի՝ Ռուսաստանի համար անհաջող ավարտից հետո Կ կրկին վերադարձվեց Թուրքիային:

Կ–ի հարցը հաջողությամբ լուծվեց 1877 — 78 թթ ռուս–թուրքական պատերազմից հետո: Կ իր շրջակայքով Ռուսաս տանին անցավ Բեռլինի 1878 թ հուլիսի 13–ի պայմանագրով: Ռուսական կայս րությունը նոր նվաճած տարածքից կազմեց Կարսի Մարզ-ը (տ), Կ կենտրոնով:

Կ-ի ու համանուն մարզի միացումը Ռուսաստանին ուներ առաջադիմական հսկայական նշանակություն: Ռուսական տիրապետության շրջ–ում նախկինում գործադրվող բռնություններին ու կամա յականություններին փոխարինեցին կարգ ու կանոնը, գույքի և անձի երաշխիքը և խաղաղ ու անդորր կյանքը: Բարեփոխու թյունները շատ զգալի չէին ք—ի ներքին կյանքում: Կ ռուսական տիրապետության ժամանակ նույնպես մնում էր որպես արեևելյան տիպի, ծուռ ու մուռ փողոցներով բնակավայր առանց ընդհանուր հատա կագծի: Ք շուներ կոմունալ տարրական պայմաններ, գրեթե զուրկ էր կանաչից: Տները քարաշեն էին, երկհարկանի, փայտ յա պատշգամբներով: Նրանց մի մասը դասավորված էր լ–ան լանջերին: Ռուսները վերակառուցեցին ք–ի դաշտային մասի հր կողմի արվարձանը: Այն շրջապատված Էր աշտարակավոր պարիսպներով: Այստեղ կառուցվել էր նաև ռուսական եկեղեցի, միահարկ, ընդարձակ, թիթեղ յա տանիքներով տներ ու խանութներ: Կ 1800—1830 թթ ուներ 15000 բնակիչ, որից 10000-ը՝ հայեր, 1830—1850 թթ՝ 14000, որից 6000-ը՝ հայեր, 1897-ին՝ 20805, որից 10332-ը` հայեր, իսկ 1914-ին՝ 30086, որից մոտ 84 տոկոսը՝ հայեր: Ք-ի տնտեսական կյանքը բավական աշխուժացավ 20—րդ դ սկզբներից՝ Ալեքսանդրապոլ — Կարս (1899 թ) և Կարս —Սարիղամիշ (1915 թ) երկաթուղագծերի կառուցման ու խճուղային ճանապարհների բա րեկարգման շնորհիվ: Այդ ժամանակ ք-ում ստեղծվեցին սննդի և թեթև արդյունաբերության մի քանի ձեռնարկություններ, սպանդանոց, որտեղ տարեկան մորթվում էր մինչև 1000 գլուխ խոշոր եղջերավոր անասուն: Ուներ շուրջ 800 խանութ ու կրպակ, ուր կազմակերպվում էին տոնավաճառներ: Ք—ի կյանքում զդալի տեղ Էր գրավում գյուղատնտեսությունը: Այն ժա մանակ քաղաքապատկան հողերի տարած քը հասնում էր 4000 դեսյատինի: 19–րդ դ սկզբին ք ուներ տարբեր կարգի 3000 տ, 18 եկեղեցի և մի քանի մզկիթ, որոնց մի զգալի մասը ավերված ու լքված էր: Թուրքական լծից ազատագրվելուց հետո Կ—ում բավական աշխռւժանում է կրթական գործը: Այստեղ 1880 թ բացվում են քաղաքային տարրական արական և իգական ուսումնարանները: 1909 թ սկսում է գոր ծել իգական գիմնազիան: Սրանք բոլորն էլ ռուսական դպրոցներ էին: Դրանցից բացի հայկական մի քանի եկեղեցիներին կից կային տարրական ուսումնարաններ: Այդպիսի երկու (տղաների և աղջիկների) ուսումնարան ուներ ս Մարիամ եկեղեցին: Ք–ում գոյություն ունեին նաև մասնավոր՝ խալֆայական տիպի, մի քանի ուսումնարաններ: 1910 թ ք-ի բոլոր դպրոցներում սովորողների թիվը հասնում Էր 1376-ի: Նոր և նորագույն ժամանակներում Կ—ում հրապարակված պարբերականներից են «Կարս» (1883 թ), «Բանվոր» (1917 թ) շաբաթաթերթերը, «Աշխատավորի ձայն» բանվորական-գյուղացիական (1920 թ) և «Դիրքերում» օրաթերթերը (1920 թ): 1920 թ Կ-ում կազմակերպվում է բոլշեվիկյան ռազմահեղափոխական կոմիտե:

Կ, ինչպես և Հայաստանի միջնադարյան շատ ք—ներ, սկզբում սովորական բերդ Է եղել, և հայ պատմիչները այն հենց այդպես Էլ ներկայացնում են («Բերդ Կարուց» ևն): 9—13-րդ դդ բերդի շուրջն էլ ծավալ վել է ք, իսկ ամրոցը վերածվել միջնաբեր դի: Հետագայում, պարսկա–թուրքական տիրապետութրան մռայլ ժամանակներում, Կ—ի հայկական բերդը, որը գտնվում Էր ք-ի արլ մասում, շարքից դուրս է եկել: Սակայն թուրքերը, հաշվի առնելով Կ–ի սահմանամերձ լինելը, այն պարբերաբար ամրացրել են պաշտպանական նոր կա ռույցներով: Թուրք պատմիչ Փեչևիի վկա յությամբ Կ–ի բերդի հիմնավոր վերակա ռուցումը սկսվել Է 1578 թ: Հետագայում ամրակայվող աշխատանքները շարունակ վել են այն աստիճանի, որ Կ, որպես ամրություն, 19—րդ դ կեսերին համարվում Էր Վերդենին (Ֆրանսիա) ու Պերեմիշլին (Ռումինիա) հավասար հռչակ ունեցող բերդ: Կ–ի բերդն ուներ կրկնակի պարիսպներ 26 ամրակուռ աշտարակներով: Աշտարակներից 17–ը գտնվում էին հր կողմում, 9–ը՝ արմ: Բերդի անկյունների չորս աշտարակները մյուսներից ավելի խոշոր ու բարձր Էին: Պարիսպների բարձր 10 — 12 մ Էր, պատերի լայն` 1,5 մ: Բերդի ընդհանուր երկար 1000 մ Էր, լայն՝ 500 մ: Բուն միջնաբերդը տեղադրված Է Կարսի գետի աջակողմյան ժայռի վրա: Միջնաբերդը, որ շրջապատված Է կրկնակի պա րիսպներով, պետք Է որ կառուցված լինի հին հայկական բերդի տեղում: Մինչև թուրքական լծից ազատագրվելը՝ Կ-ի բերդը բնակեցված էր բացառապես թուրքերով և. բաժանված Էր 17 թաղերի: Բերդի ամրություններն ու մյուս կառույցները շարված են անմշակ քարով, բայց ամուր են, բարձր ու գեղեցիկ: Կ-ի բերդի ողջ համալիրում երբեմն տեղավորվում էր 30000 — 40000 զինվոր:

Կ—ի պատմաճարտարապետական հուշարձաններից ամենաարժեքավորը Մայր եկեղեցին է, որը կառուցվել է Հայոց Աբաս Բագրատունի թագավորի (928 — 953 թթ) ժամանակ՝ 10—րդ դ կեսերին: Այն կլոր հատակագծով կենտրոնագմբեթ շքեղ կառույց է, հայկական միջնադարյան լավա գույն կոթողներից մեկը, որը թուրքական ավերիչ ձեռքից ազատված, այսօր Էլ տի րաբար իշխում է հետամնաց գավառական ք-ի վրա: Բացի դրանից, Կ-ում կային հայկական ս Նշան, ս Աստվածածին, ս Գրիգոր, ս Մարիամ, ս Առաքելոց, ինչպես և Միքայել Հրեշտակապետի ռուսական և ս Գևորգ հունական եկեղեցիները:

Կ—ի մյուս հրշարժան կառույցներից են Կարսի գետի վրա գտնվող քարաշեն երեք կամուրջները:

Կ այժմ թեև Կարսի նահ–ի (վիլայեթ) վարչական կենտրոնն է, սակայն 1918 — 1920 թթ հետո ոչնչով չի փոխվել: Այն տն տեսությամբ, մշակույթով և արտաքին տեսքով խղճուկ մի բնակավայր է` 50000—60000 բնակչով: Հայերի վերջին բեկորները Կ-ից հեռացել են 1918 — 20 թթ:

Կ—ում են ծնվել Հայ մշակույթի ու գիտության մի շարք երախտավորներ: Կ մեծ բանաստեղծ Եղիշե Չարենցի ծննդավայրն է: Այստեղ են ծնվել նաև ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ, ԽՍՀՄ Գեղարվեստի ակադեմիայի թղթակից-անդամ Հ. Զար դարյանը, ՀԽՍՀ ժող նկարիչ Խ. Եսայանը, լեռնային ինժեներ, սոց աշխատանքի հերոս Ռ. Գրիգորյանը, կենսաբան, գի տութ դ-ր, պրոֆ ՀԽՍՀ ԳԱ թղթակից–անդամ է Դավթյանը, գրաքննադատ Գ. Վանանդեցին, քիմիկոս, դ-ր, պրոֆ, ՀԽՍՀ ԳԱ թղթակից-անդամ Հ. Չալթիկյանը, բժիշկ, պրոֆ Եղ. Հովսեփյանը, տեխ նիկական գիտ դ-ր, պրոֆ, Ղազախական ՍՍՀ ԳԱ թղթակից-անդամ Խ. Ավետիսյանը, իրանահայ գրող Լ. Բզնունին, տեխն գիտ դ-ր պրոֆ Ա. Աբրահամյանը, գրող Ատրպետը (Աարգիս Մուբայաջյան), բառաստեղծ Վ. Արամունին, գրող Աղավնին (Գրիգորյան), ռեժիսորներ Ա. Ալայանը, ժ. Ավետիսյանը, ճարտարապետ Փ. Մանուկյանը:

See also

External links