Շաքի

From armeniapedia.org
Jump to: navigation, search

Շաքի, (Шаки, Shaki), Շագի, Շակի, Շաքե, Շեկի, Շեքի - Գ յ ո ւ ղ ՀՀ Սիսիանի շրջ-ում, Սիսիան ք-ից 5 կմ հս-արմ, Երևան– Գորիս տվտոմայրուղու աջ կողմում, երեք կողմերից բլուրներով պատած մի փոքրիկ հարթավայրում։ Հնում կոչվում էր Շաքե՝ Սեծ Հայքի Սյունիք աշխ-ի Ծղուկ գավ-ում։ Գ-ում բխում են հորդառատ ու սառնորակ աղբյրուներ, որոնք կազմում են Շաքի գետակը, իսկ վերջինիս գետաբերանի մոտ գտնվում է Շաքիի գեղատեսիլ ջրվեժը։ Ունի ընտիր բազալտի հանքեր։ Գ-ի տները թեք տանիքով են, նորակերտ ու հարմարավետ, բակերում ունեն բանջարանոցներ ու մրգատու ծառեր։ 1831թ ուներ 48, 1897-ին՝ 1191, 1926ին՝ 792, 1939–ին՝1159, 1959-ին՝ 1385, 1970-ին՝ 1704, 1979-ին՝ 1698, 1989-ին՝ 1449 հայ բնակիչ։ Զբաղվում են հացահատիկի, կերային կուլտուրաննհրի. ծխախոտի մշակությամբ, պտղաբուծությամբ, անասնապահությամբ։ Ունի միջնակարգ դպրոց, մշակույթի տուն, գրադարան, կինո, կենցաղսպասարկման տաղավար, մսուր-մանկապարտեզ, բուժկայան։ Գ-ի մոտ, Շաքի գետի վրա գտնվում է Շ-ի ՀԷԿ-ը (1937բ)։ Գ-ում և, շրջակայքում պահպանվել են Շաքեի վանքի ավերակները, խաչքար, խարիուլ մատուռ։ Շրջակայքում են գտնվում Շամախիի բերդի, Թահնալու, Օրանջա գ-տեղիները։ Գ-ից հր 1960 թ գտնվել է քարե դամբարան՝ մոտ 3 մ երկար, որի մեջ եղել են մարդու ոսկորներ և քարե կացին։ 1988–89թթ Ադերբեջանում ծավալված հայկական կոտորածների կապակցությամբ գ-ի ադրբեջանցիները հեռացել են Ադրբեջան, իսկ այնտեղից Բաքու, Սումգայիթ և Գյանջա ք-ներից Շ են բռնագաղթել 138 տ՝ 587 հայեր։ 04.12.1995 թ մտել է Սյունիքի մարզի մեջ։